Workshops

Ronde 1

Workshop

Omschrijving

#2

Woorden temmen: het lezen en voordragen van poëzie in de klas | een workshop door Kila van der Starre

Poëzieonderwijs bestaat uit veel meer dan literatuurgeschiedenis. In deze workshop ga je aan de slag met het lezen en voordragen van poëzie. Welke vragen kun je stellen om ingangen te vinden tot een gedicht? Hoe kan een gedicht een aanleiding vormen om met de klas in gesprek te gaan? Op welke manieren kun je het voordragen van poëzie gebruiken in de klas? En wat levert dat op? Samen met Kila van der Starre ga je actief aan de slag en je vertrekt met concrete handvatten die je kunt gebruiken in de klas.

Ronde 1

Workshop

Omschrijving

#3

Literatuurhistorisch redeneren | een workshop door Sander Bax (Uhd) en dr. Erwin Mantingh

In deze workshop wil ik met de deelnemers nadenken over een didactiek voor het literatuurgeschiedenisonderwijs. Met ons docentontwikkelteam ‘Literatuurgeschiedenis van de 20e eeuw’ hebben Erwin Mantingh en ik in de afgelopen twee jaar didactisch materiaal ontwikkeld in het kader van een ‘web van 20e-eeuwse literatuur’. In de workshop presenteer ik dat materiaal, leg ik uit hoe wij dat web voor ons zien en laat ik zien hoe dat web kan uitnodigen tot het ontwerpen van lessen waarin leerlingen leren om ‘literatuurhistorisch te redeneren (naar analogie van het bij geschiedenis veel gebruikte concept van ‘historisch redeneren’).

Ronde 2

Workshop

Omschrijving

#11

Vernieuwende lessen schrijfstijl voor klas 3 en 4 (h/v) | een workshop door drs. Jeroen Steenbakkers

In 2017 heeft het docentontwikkelteam ‘stijlperspectieven’ een lessenserie ontwikkeld voor schrijfstijl. De leerlingen leren tien stijlstrategieën kennen: concreet schrijven, coherent schrijven, gebruik van intensiveerders etc. De leerlingen analyseren teksten van professionele schrijvers, van medeleerlingen en van zichzelf. Daarnaast schrijven ze korte teksten, waarbij ze oefenen met de strategieën. Deze workshop gaat over de mogelijkheden en moeilijkheden van vernieuwend schrijfstijlonderwijs. Deelnemers krijgen de volledige lessenserie (indien gewenst ook digitaal), compleet met antwoorden en handleiding

#12

Fictie en fantomen | een workshop door prof. dr. Mathijs Sanders

Het werk van Marieke Lucas Rijneveld vindt veel waardering, zowel van critici als van het lezerspubliek. Haar poëzie is sterk persoonlijk maar beperkt zich niet tot het eigen leven. De gedichten confronteren de lezer met grote vragen over het bestaan. Wij verkennen en lezen de bundel ‘Fantoommerrie’ (2019) met bijzondere aandacht voor de relaties tussen fictie en werkelijkheid en voor de vorm die deze nieuwe poëzie krijgt.

#20

Een impuls voor de poëzie: lezerstypen als handvatten voor het onderwijs | een workshop door drs. Hans Das

Poëzieonderwijs wordt vaak gezien als iets lastigs en dikwijls worden gedichten als eerste overboord gegooid als er weinig tijd is; poëzie als stiefkind van het literatuuronderwijs. Dat is misschien niet eens vreemd: er is weinig bekend over hoe leerlingen in het voortgezet onderwijs (12-18 jaar) poëzie lezen. Wat weten we over hun voorkeuren en hun omgang met een gedicht? Is het helder wat leerlingen wanneer moeten kunnen en weten? In deze bijdrage worden de (voorlopige) resultaten besproken van een promotieonderzoek naar poëzielezerstypen in het onderwijs. Hierin is aandacht voor hun opvattingen en voorkeuren, waarbij ook wordt ingegaan op hun poëzieleesgedrag: wat doen leerlingen met een gedicht? Welke strategieën passen zij (niet) toe? Tijdens deze workshop denken we samen na wat we kunnen leren van hun houding, voorkeuren en leesgedrag. Wat kunnen de inzichten betekenen voor de lesdoelen, de concrete invulling van een poëzieles en misschien voor een doorlopende leerlijn poëzie?

Ronde 3

Workshop

Omschrijving

#22

Grammaticaonderwijs: een didactisch bruggetje tussen wetenschap en school | een workshop door Henk Wolf

De taalkunde en de didactiek hebben als wetenschappen veel nieuwe inzichten opgeleverd, maar daar is in het ontleedonderwijs op scholen niet veel van te merken. Dat is in honderd jaar tijd nauwelijks veranderd. In mijn praatje laat ik zien hoe je zinvollere grammaticalessen kunt geven, die gericht zijn op begrip van het proces van zinsbouw. Daarbij laat ik zien hoe ik voor dat doel gebruik maak van visueel materiaal (bijvoorbeeld poppetjes in een bus), krachtige narratieven (onderwerp en persoonsvorm als middelbaar ANWB-echtpaar) en op nadenken gerichte opdrachten. Wie dat wil, kan het materiaal ook zelf testen.

#24

KERN Nederlands Taal en Cultuur | een workshop door Gemma Jissink en dr. Theo Witte

Van Nederlands een interessant en gevarieerd vak maken, dat is het uitgangspunt van de nieuwe methode KERN Nederlands. Geïnspireerd door het Manifest Nederlands op school en de rijkdom van de neerlandistiek werken docenten en vakwetenschappers met veel enthousiasme aan een nieuwe methode voor de bovenbouw havo en vwo. Interessante taalkundige onderwerpen worden gekoppeld aan vaardigheden die op hun beurt vanuit een breed communicatieperspectief worden benaderd. De literaire ontwikkeling staat in het teken van kennis, reflectie, analyse en het zelf schrijven van verhalen en gedichten. De literatuurgeschiedenis benaderen we als representatie van ideeën en cultuur, zodat de leerlingen niet alleen kennis opdoen van onze literatuur, maar ook ideeën krijgen aangereikt die van belang zijn voor de ontwikkeling van hun eigen wereld- en mensbeeld.
In deze workshop maakt u kennis met KERN Nederlands en laten we u enkele mogelijkheden ervaren om het curriculum nieuw leven in te blazen.

Ronde 3

Workshop

Omschrijving

#25

Formatief evalueren en talen | een workshop door Bas Trimbos

Aan de hand van een aantal video’s bekijken we in de workshop hoe docenten leerdoelen verhelderen met succescriteria. Wat maakt het ene voorbeeld formatiever dan het andere? Waarom en voor wie zijn heldere leerdoelen en succescriteria van belang? Wat is de relatie met de achterliggende gedachte van formative assessment? In deze workshop gaan we een neus voor kwaliteit ontwikkelen. Ga jij door deze workshop iets anders doen in je lessen?

Ronde 1

Workshop

Omschrijving

#6

Differentiatie: gelaagde instructie | een workshop door drs. Karin Winkel

Gedifferentieerd werken in een klas lukt niet als de opdrachten voor iedereen gelijk zijn en dat de aanpassingen vervolgens bestaan uit het stellen van vragen die moeilijker zijn, het strenger beoordelen van het werk van bepaalde leerlingen of leerlingen spelletjes laten spelen als verrijkingsopdracht. Het is nauwelijks een oplossing om gevorderde leerlingen extra wiskunde vraagstukken te laten maken of extra boekverslagen te laten inleveren als ze hun ‘normale’ werk af hebben. Meer laten doen wat ze eigenlijk al weten is ineffectief. Het lijkt dan wel een straf. In de workshop bekijken we een voorbeeld van gelaagde instructie waarbij de mogelijkheden van differentiatie worden onderzocht. YouTube dient daarbij als inspiratiebron.

Ronde 2

Workshop

Omschrijving

#14

Vakdidactisch observeren | een workshop door Robert Jan Smit en Kristien Koning

Wat is een vakdidactisch goede les Engels? En hoe kun je een les Engels vakdidactisch observeren en ook vakdidactische feedback geven? Deze vragen staan centraal in het ochtendprogramma van deze Dag van de Vakdidactiek. Nadat we met elkaar hebben besproken wat we verstaan onder een vakdidactisch goede les gaan we oefenen met een casus. Hoe kijk je naar deze casus door een vakdidactische bril? En wat voor feedback zou je de desbetreffende docent geven? We sluiten af met een discussie over de positie van vakdidactiek op school en op de opleiding: wat doen we en wat willen we?

Ronde 3

Workshop

Omschrijving

#26

Waar heb je het over? De rol van inhoud in de mvt-les | een workshop door dr. Tessa Mearns

Bij de moderne vreemde talen worden voornamelijk vaardigheden geoefend en versterkt; ‘inhoud’ wordt vaak gezien als een drager voor deze vaardigheden maar niet als een leerdoel an sich. Is dit terecht of doen we hierdoor tekort aan ons vak? Zou meer inhoud ook meer betekenis geven aan ons onderwijs, niet alleen als authentieke middel voor communicatie in de doeltaal, maar ook om leerlingen meer te laten leren over taal als fenomeen en om de status van het vak te versterken? In deze workshop wordt aandacht besteed aan de kwestie van talige ‘inhoud’ binnen het mvt. Aan de hand van voorbeelden en van de eigen praktijksituatie zult u zien hoe we door middel van Content and Language Integrated Learning (CLIL) deze inhoud kunnen verwerken in leerdoelen en werkvormen die ook helpen bij het ontwikkelen van taalvaardigheid.

Ronde 1

Workshop

Omschrijving

#8

Meertaligheid in het voortgezet onderwijs | een workshop door Joana Duarte

In de workshop zal een benadering voor meertalig onderwijs nader worden toegelicht, en er zal tevens een toepassing voor de context van buurtaalonderwijs worden geïntroduceerd. De presentatie geeft zowel een theoretisch overzicht van de voordelen van het leren van, en in meerdere talen, als een inkijk in de praktijk, op basis van concrete (internationale) ervaringen van scholen die meertalig onderwijs al geïmplementeerd hebben. Tijdens de sessie zullen er bovendien kleine opdrachten worden uitgevoerd, die tot interactie en discussie kunnen leiden. De sessie is geschikt voor alle geïnteresseerde leerkrachten (voortgezet onderwijs), school-/clusterdirecteuren, lerarenopleiders, ouders, beleidsmakers, materiaalontwikkelaars, politici en onderzoekers.

Ronde 2

Workshop

Omschrijving

#16

Freies Lesen im DaF-Unterricht | een workshop door Doris Abitzsch

Sowohl in der Unter- als auch Oberstufe liegt der Fokus des fremdsprachlichen Leseunterrichts auf intensivem Lesefertigkeitstraining. Eine andere Möglichkeit um einen Beitrag zur Steigerung der Lese- und Fremdsprachenkompetenz im Deutschen als Fremdsprache zu leisten und darüber hinaus zur Entwicklung der literarischen Kompetenz beizutragen, ist länger literarische Texte für das freie Lesen einzusetzen. Im Rahmen des ERASMUS+-Projekt Lehrkompetenzentwicklung für Extensives Lesen (LEELU) wurde an verschiedenen Schulen ein Konzept für den extensiven Leseunterricht in Klasse 10 erprobt. Dieses Konzept umfasst zum einen fachdidaktische Prinzipien für die Gestaltung des freien Lesens und zum anderen einen Bücherkatalog und Materialien. In diesem Beitrag sollen die Prinzipien und Materialien vorgestellt, Erfahrungen aus der Erprobung geteilt und Einsicht in die Forschungsergebnisse gegeben werden. Danach diskutieren wir anhand von Videoaufnahmen das Konzept und geben Tipps zum gewinnbringenden Einsatz des freien Lesens.

Ronde 3

Workshop

Omschrijving

#28

Interaktion im Unterricht mit digitalen Medien | een workshop door dr. Marrit van de Guchte

In diesem Workshop vertiefen Sie Ihr Wissen zum Einsatz digitaler Medien im FSU und lernen Sie praktische Ideen zur Förderung der Interaktion in der Zielsprache mittels digitaler Medien kennen. Sie werden selbst erfahren, wie schriftliche Chat-Kommunikation (WhatsApp, Google Hangout) und Videokonferenzen (Skype) für den Fremdsprachenunterricht genutzt werden können. Zusätzlich gehen wir auf die didaktische Gestaltung von Lernaufgaben ein, die Schüler in diesen digitalen Umgebungen ausführen können. Anhand eines Beispiels entwerfen Sie eine Lernaufgabe, die sofort im Klassenzimmer eingesetzt werden kann.

Ronde 1

Workshop

Omschrijving

#7

La compétition entre les groupes I (l’effet de la compétition sur la motivation) | een workshop door drs. Wim Gombert en dr. Audrey Rousse-Malpat

(Atelier pratique avec des jeux pour iPads et le Manège d’exposés) On apprend à parler une langue de façon naturelle en reproduisant fréquemment ce que l’on entend. En effet, un enfant qui apprend sa langue maternelle, n’hésite pas à reproduire exactement ce que disent les adultes. Par contre, dans nos écoles, la phase de reproduction est souvent bâclée car considérée comme peu créative et ennuyante. On demande aux élèves de ne pas copier mot pour mot ce que disent les autres et de former des phrases à partir de leur connaissance de la grammaire et du vocabulaire. Mais, cette phase de reproduction est importante et il existe des moyens pour la rendre attrayante et continuer de motiver les élèves : le jeu et la compétition. Dans cet atelier actif et pratique, les participants seront divisés en groupes qui vont devoir faire des exposés et jouer avec certains jeux sur l’iPad. Ces activités peuvent être utilisées à la fin du collège (onderbouw) et pendant le lycée (bovenbouw). Le format peut aussi convenir à d’autres langues vivantes comme l’allemand, l’anglais ou l’espagnol.

Ronde 2

Workshop

Omschrijving

#15

Het ontwerpen van een escape room | een workshop door Christine Vidon en Grytsje Sewalt

Speelt u al langer met de gedachte om een escape room te maken voor uw leerlingen maar weet u niet waar u moet beginnen? Vorige jaar hebben we samen een escape room ontworpen voor onze leerlingen (VO) en studenten (WO). We nodigen u uit om van ons ervaring te genieten en de eerste stappen te zetten tijdens ons workshop.

Ronde 3

Workshop

Omschrijving

#27

Deugden in de wereldliteratuur | een workshop door Antonet Chermanne

Sinds drie jaar voeren we bij de lerarenopleiding de module deugden in de wereldliteratuur uit. Het is een samenwerking tussen verschillende talensecties waarbij we literatuur benaderen vanuit de deugdethiek. Studenten leren deugden als wijsheid, moed, naastenliefde, rechtvaardigheid etc. te herkennen in de literatuur en daarop te reflecteren. In deze workshop gaan we aan de slag met teksten uit verschillende periodes. We leren deugden te identificeren in teksten en concrete opdrachten voor leerlingen te maken. De nadruk zal liggen op oorspronkelijk Franse teksten, maar er worden ook voorbeelden uit Duitse, Engelse en Nederlandse teksten besproken. Deelnemers mogen hun eigen tekst/boek meenemen om hiermee aan de slag te gaan.

Ronde 1

Workshop

Omschrijving

#9

De interculturele competentie stimuleren in de les Spaans | een workshop door Ana Llamazares

Wat houdt de interculturele competentie in? Welke middelen kunnen docenten inzetten om leerlingen daaraan te laten werken? In deze workshop ontdekken we dat middels deze competentie we ons kunnen bezighouden met kennisopbouw over de verschillende culturele elementen en tradities, dat we nieuwsgierigheid en een open houding jegens andere culturen kunnen stimuleren en dat we aan taalvaardigheden in het Spaans kunnen werken. Nadat we de verschillende onderdelen waaruit deze competentie bestaat hebben aangekaart, gaan we met praktische oefeningen aan de slag om zowel binnen als buiten het klaslokaal in te zetten. De deelnemers worden uitgenodigd om een oefening met betrekking tot (inter)culturaliteit die zij zelf gebruiken in hun les mee te nemen naar de workshop. Deze workshop zal in het Spaans worden gegeven.

Ronde 2

Workshop

Omschrijving

#17

Cómo elegir y trabajar materiales auténticos en colaboración con nuestros alumnos para fomentar la motivación, la comunicación y la interacción en clase | een workshop door drs. Gerdientje Oggel

Podemos hacer a nuestros alumnos colaboradores en los procesos de selección y uso de materiales auténticos, para que sea una labor menos intensiva para el profesor mientras que al mismo tiempo incrementa la motivación, la comunicación y la interacción en clase.

Ronde 2

Workshop

Omschrijving

#18

Schubert – Winterreise | een workshop door Ido Cuperus

De Hart en Ziel lijst van radio 4 kreeg in 2018 een nieuwe nummer 1: Winterreise. De luisteraars konden stemmen op de werken die hen het meest raken, inspireren, ontroeren, energie geven, troosten of die herinneringen tot leven brengen. ‘Ik ben op deze liederen meer gesteld dan op alle andere die ik heb geschreven,’ heeft Schubert over Winterreise gezegd. Waarom raakt Die Winterreise ons zo? In deze workshop gaan we ervaren hoe Schubert de gedichten van Wilhelm Müller verklankt in zijn muziek.

#19

Wie herkent de tijdgeest? | een workshop door dr. Emiel Copini

De kunst- en cultuurvakken in het voortgezet onderwijs zijn er om jongeren te coachen in de ontwikkeling van hun cultureel bewustzijn. Ze leren er zich uit te drukken, te positioneren en ook te begrijpen wie ze zijn en kunnen zijn. Maar wat voor vormen van reflectie op cultuur hebben zij nodig in deze tijd? Meer geïntegreerd, vakoverstijgend onderwijs, dat bovendien meer ín de wereld staat, en ontstaat in co-creatie tussen onderwijs en samenleving, met kunst en cultuur in het hart van de ontwikkeling van kinderen en jongeren – zo lijkt de tijdgeest te suggereren. Hoe pak je dat aan? Zijn er inhoudelijk gedreven, duurzame samenwerkingsverbanden mogelijk tussen onderwijs en het culturele veld waarbij de verschillende partijen werkelijk naar elkaar luisteren en van elkaar leren? En wat vraagt dat van directie, docenten, educatoren en adviseurs? Dat gaan we met elkaar verkennen..

Ronde 3

Workshop

Omschrijving

#30

Leren door maken | een workshop door drs. Romy Joya

In deze mini hackathon zal de deelnemer uitgedaagd worden om met beperkte middelen problemen op te lossen waar je van te voren nog niet van wist dat je ze had. De workshop focust op maakonderwijs en toont een van de velen vormen hiervan.